{"id":202,"date":"2021-09-15T21:11:01","date_gmt":"2021-09-15T19:11:01","guid":{"rendered":"http:\/\/przy.etnomuzeum.pl\/?page_id=202"},"modified":"2021-11-08T15:45:24","modified_gmt":"2021-11-08T14:45:24","slug":"historia","status":"publish","type":"page","link":"http:\/\/przy.etnomuzeum.pl\/?page_id=202","title":{"rendered":"historia"},"content":{"rendered":"[vc_row type=”full_width_content” full_screen_row_position=”middle” column_margin=”default” column_direction=”default” column_direction_tablet=”default” column_direction_phone=”default” mouse_based_parallax_bg=”true” scene_position=”center” mouse_sensitivity=”8″ layer_one_image=”895″ layer_one_strength=”.11″ layer_two_image=”896″ layer_two_strength=”.14″ layer_three_image=”897″ layer_three_strength=”0,25″ bottom_padding=”900″ text_color=”dark” text_align=”left” row_border_radius=”none” row_border_radius_applies=”bg” overlay_strength=”0.3″ gradient_direction=”left_to_right” shape_divider_position=”bottom” bg_image_animation=”none” shape_type=””][vc_column column_padding=”no-extra-padding” column_padding_tablet=”inherit” column_padding_phone=”inherit” column_padding_position=”all” column_element_spacing=”default” background_color_opacity=”1″ background_hover_color_opacity=”1″ column_shadow=”none” column_border_radius=”none” column_link_target=”_self” gradient_direction=”left_to_right” overlay_strength=”0.3″ width=”1\/1″ tablet_width_inherit=”default” tablet_text_alignment=”default” phone_text_alignment=”default” bg_image_animation=”none” border_type=”simple” column_border_width=”none” column_border_style=”solid”][\/vc_column][\/vc_row][vc_row type=”in_container” full_screen_row_position=”middle” column_margin=”default” column_direction=”default” column_direction_tablet=”default” column_direction_phone=”default” scene_position=”center” text_color=”dark” text_align=”left” row_border_radius=”none” row_border_radius_applies=”bg” overlay_strength=”0.3″ gradient_direction=”left_to_right” shape_divider_position=”bottom” bg_image_animation=”none”][vc_column column_padding=”no-extra-padding” column_padding_tablet=”inherit” column_padding_phone=”inherit” column_padding_position=”all” top_margin=”70″ column_element_spacing=”default” background_color_opacity=”1″ background_hover_color_opacity=”1″ column_shadow=”none” column_border_radius=”none” column_link_target=”_self” gradient_direction=”left_to_right” overlay_strength=”0.3″ width=”1\/1″ tablet_width_inherit=”default” tablet_text_alignment=”default” phone_text_alignment=”default” bg_image_animation=”none” border_type=”simple” column_border_width=”none” column_border_style=”solid”][vc_column_text]\n

Zwyczaje wielkanocne \u201ePrzywo\u0142\u00f3wki dyngusowe” na Kujawach<\/h3>\n

HISTORIA<\/span><\/h3>\n[\/vc_column_text][divider line_type=”No Line” custom_height=”25″][vc_column_text]\n

Przywo\u0142\u00f3wki <\/i><\/span>dyngusowe s\u0105 zwyczajem praktykowanym, niegdy\u015b wy\u0142\u0105cznie na Kujawach i s\u0105siednich Pa\u0142ukach, od co najmniej 200 lat. Znano je prawdopodobnie jeszcze przed XIX wiekiem, ale ich dok\u0142adne pocz\u0105tki nie s\u0105 ustalone. Zwano je te\u017c <\/span>przywo\u0142ywkami,<\/i><\/span> wywo\u0142aniami, wo\u0142ankami.<\/i><\/span> Odbywa\u0142y si\u0119 w \u015bci\u015ble okre\u015blonym terminie, a ich przebieg by\u0142 zawsze podobny. W Niedziel\u0119 Wielkanocn\u0105, o zmroku, m\u0142odzi m\u0119\u017cczy\u017ani, przy d\u017awi\u0119kach b\u0119bna, kapeli lub po prostu uderzaj\u0105c w patelni\u0119, udawali si\u0119 na miejsce wyg\u0142aszania <\/span>przywo\u0142\u00f3wek.<\/i><\/span> Mog\u0142o to by\u0107 wzg\u00f3rze, wysokie drzewo, dach karczmy albo stodo\u0142y. Jeden z nich, z wysoko\u015bci, wykrzykiwa\u0142<\/span> przywo\u0142\u00f3wki,<\/i><\/span> drugi, stoj\u0105cy na dole, mu podpowiada\u0142. Przygotowania do tego wydarzenia rozpoczyna\u0142y si\u0119 w Wielkim Tygodniu, kiedy to kilku kawaler\u00f3w sporz\u0105dza\u0142o list\u0119 dziewcz\u0105t, kt\u00f3re mia\u0142y by\u0107 przywo\u0142ane. Obok nazwiska panny wpisywano nazwisko kawalera prosz\u0105cego o jej wywo\u0142anie i sk\u0142adaj\u0105cego za ni\u0105 okup: pieni\u0105dze lub alkohol. Po zamkni\u0119ciu listy, uk\u0142adano rymowane teksty <\/span>przywo\u0142\u00f3wek<\/i><\/span>. \u0141adnym, sympatycznym dziewcz\u0119tom, za kt\u00f3re z\u0142o\u017cono zadowalaj\u0105cy okup, przypisywano pochlebne wierszyki, za\u015b brzydkim i nielubianym, kt\u00f3rych nikt nie wykupi\u0142, wytykano wady i zapowiadano srogi dyngus. Wed\u0142ug zwyczaju, trzeba by\u0142o wywo\u0142a\u0107 wszystkie panny z danej wsi, pomini\u0119cie jakiej\u015b, np. pos\u0105dzanej o czary, stanowi\u0142o symboliczne jej wykluczenie z lokalnej spo\u0142eczno\u015bci. Nast\u0119pnego dnia, w Lany Poniedzia\u0142ek, od wczesnego ranka kawalerowie chodzili po wsi z dyngusem i oblewali wod\u0105 wywo\u0142ane dziewcz\u0119ta. Wieczorem w karczmie urz\u0105dzano zabaw\u0119 taneczn\u0105.<\/span><\/p>\n

Przywo\u0142\u00f3wki<\/i><\/span> by\u0142y dla mieszka\u0144c\u00f3w wsi wa\u017cnym wydarzeniem towarzysko-matrymonialnym, pomagaj\u0105cym w kojarzeniu par. Spe\u0142nia\u0142y te\u017c rol\u0119 wychowawcz\u0105, pi\u0119tnuj\u0105c naganne cechy, takie jak lenistwo, niegospodarno\u015b\u0107, niechlujstwo.<\/span><\/p>\n[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row type=”in_container” full_screen_row_position=”middle” column_margin=”default” column_direction=”default” column_direction_tablet=”default” column_direction_phone=”default” scene_position=”center” text_color=”dark” text_align=”left” row_border_radius=”none” row_border_radius_applies=”bg” overlay_strength=”0.3″ gradient_direction=”left_to_right” shape_divider_position=”bottom” bg_image_animation=”none”][vc_column column_padding=”no-extra-padding” column_padding_tablet=”inherit” column_padding_phone=”inherit” column_padding_position=”all” column_element_spacing=”default” background_color_opacity=”1″ background_hover_color_opacity=”1″ column_shadow=”none” column_border_radius=”none” column_link_target=”_self” gradient_direction=”left_to_right” overlay_strength=”0.3″ width=”1\/1″ tablet_width_inherit=”default” tablet_text_alignment=”default” phone_text_alignment=”default” bg_image_animation=”none” border_type=”simple” column_border_width=”none” column_border_style=”solid”][vc_gallery type=”nectarslider_style” images=”674,675,676,671,672,673,678″ image_loading=”default” disable_auto_rotate=”true” bullet_navigation_style=”see_through” onclick=”link_image” img_size=”800×700″][\/vc_column][\/vc_row][vc_row type=”in_container” full_screen_row_position=”middle” column_margin=”default” column_direction=”default” column_direction_tablet=”default” column_direction_phone=”default” scene_position=”center” text_color=”dark” text_align=”left” row_border_radius=”none” row_border_radius_applies=”bg” overlay_strength=”0.3″ gradient_direction=”left_to_right” shape_divider_position=”bottom” bg_image_animation=”none”][vc_column column_padding=”no-extra-padding” column_padding_tablet=”inherit” column_padding_phone=”inherit” column_padding_position=”all” column_element_spacing=”default” background_color_opacity=”1″ background_hover_color_opacity=”1″ column_shadow=”none” column_border_radius=”none” column_link_target=”_self” gradient_direction=”left_to_right” overlay_strength=”0.3″ width=”1\/1″ tablet_width_inherit=”default” tablet_text_alignment=”default” phone_text_alignment=”default” bg_image_animation=”none” border_type=”simple” column_border_width=”none” column_border_style=”solid”][vc_column_text]\n

Wed\u0142ug archiwalnych relacji mieszka\u0144c\u00f3w Szymborza, pami\u0119taj\u0105cych pocz\u0105tki XX wieku, w Niedziel\u0119 Wielkanocn\u0105 grupa kilkunastu kawaler\u00f3w i muzykanci z b\u0119bnem i harmoni\u0105 od godziny 16.00 obchodzili wie\u015b. Zatrzymywali si\u0119 przed domami wykupionych dziewcz\u0105t i strzelali na wiwat, co by\u0142o znakiem, \u017ce panna ma by\u0107 wieczorem wywo\u0142ana. <\/span><\/p>\n

Pocz\u0105tkowo <\/span>przywo\u0142\u00f3wki<\/i><\/span> wyg\u0142aszano ze starej gruszy nad stawem, ale po II wojnie \u015bwiatowej zast\u0105pi\u0142o j\u0105 budowane corocznie rusztowanie, zwane t<\/span>rybun\u0105, ambon\u0105<\/i><\/span> lub <\/span>szubienic\u0105.<\/i><\/span> Tradycyjnie rozpoczyna je i ko\u0144czy przemowa prezesa odczytywana z ksi\u0119gi protoko\u0142\u00f3w. Przemowa wst\u0119pna w 1946 roku brzmia\u0142a:<\/span><\/p>\n

Pomimo trud\u00f3w i znoj\u00f3w i cierpie\u0144 poniesionych przez potwora hitlerowskiego rozpoczynamy prace naszych przodk\u00f3w w 1946 roku. Zostawiamy t\u0119 ksi\u0119g\u0119 naszym nast\u0119pcom i apelujemy do was: nie dajcie upa\u015b\u0107 tej pi\u0119knej tradycji. Cze\u015b\u0107 naszym Przodkom.<\/i><\/span><\/p>\n

Po niej wyg\u0142aszano <\/span>przywo\u0142\u00f3wki<\/i><\/span>, z kt\u00f3rych ka\u017cda zapowiada\u0142a, ile wody wylane b\u0119dzie na dziewczyn\u0119 nast\u0119pnego dnia. W Lany Poniedzia\u0142ek realizowano te obietnice – dawniej solidnie oblewano panny, a od lat 60.- 70.<\/span> XX wieku polewano je z butelki czyst\u0105 wod\u0105, zwan\u0105 \u201ekomiteck\u0105\u201d.<\/span><\/p>\n[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row type=”in_container” full_screen_row_position=”middle” column_margin=”default” column_direction=”default” column_direction_tablet=”default” column_direction_phone=”default” scene_position=”center” top_padding=”60″ bottom_padding=”60″ text_color=”dark” text_align=”left” row_border_radius=”none” row_border_radius_applies=”bg” overlay_strength=”0.3″ gradient_direction=”left_to_right” shape_divider_position=”bottom” bg_image_animation=”none” shape_type=””][vc_column column_padding=”padding-2-percent” column_padding_tablet=”inherit” column_padding_phone=”inherit” column_padding_position=”all” column_element_spacing=”default” background_color_opacity=”1″ background_hover_color_opacity=”1″ column_shadow=”none” column_border_radius=”none” column_link_target=”_self” gradient_direction=”left_to_right” overlay_strength=”0.3″ width=”1\/3″ tablet_width_inherit=”default” tablet_text_alignment=”default” phone_text_alignment=”default” bg_image_animation=”none” border_type=”simple” column_border_width=”none” column_border_style=”solid”][\/vc_column][vc_column column_padding=”no-extra-padding” column_padding_tablet=”inherit” column_padding_phone=”inherit” column_padding_position=”all” column_element_spacing=”default” background_color_opacity=”1″ background_hover_color_opacity=”1″ column_shadow=”none” column_border_radius=”none” column_link_target=”_self” gradient_direction=”left_to_right” overlay_strength=”0.3″ width=”1\/3″ tablet_width_inherit=”default” tablet_text_alignment=”default” phone_text_alignment=”default” bg_image_animation=”none” border_type=”simple” column_border_width=”none” column_border_style=”solid”][nectar_video_lightbox link_style=”play_button_2″ nectar_play_button_color=”Default-Accent-Color” image_url=”706″ hover_effect=”zoom_button” box_shadow=”none” border_radius=”none” play_button_size=”default” video_url=”https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=GYtHKgeMCL0″][vc_column_text]\n

Przywo\u0142\u00f3wki w Szymborzu<\/i>,
\nrealizacja: Zygmunt Kurek,
\nAKF \u201ePiast\u201d, 1973 (MJKI) 2:20 min<\/p>\n[\/vc_column_text][\/vc_column][vc_column column_padding=”no-extra-padding” column_padding_tablet=”inherit” column_padding_phone=”inherit” column_padding_position=”all” column_element_spacing=”default” background_color_opacity=”1″ background_hover_color_opacity=”1″ column_shadow=”none” column_border_radius=”none” column_link_target=”_self” gradient_direction=”left_to_right” overlay_strength=”0.3″ width=”1\/3″ tablet_width_inherit=”default” tablet_text_alignment=”default” phone_text_alignment=”default” bg_image_animation=”none” border_type=”simple” column_border_width=”none” column_border_style=”solid”][\/vc_column][\/vc_row][vc_row type=”in_container” full_screen_row_position=”middle” column_margin=”default” column_direction=”default” column_direction_tablet=”default” column_direction_phone=”default” scene_position=”center” text_color=”dark” text_align=”left” row_border_radius=”none” row_border_radius_applies=”bg” overlay_strength=”0.3″ gradient_direction=”left_to_right” shape_divider_position=”bottom” bg_image_animation=”none”][vc_column column_padding=”no-extra-padding” column_padding_tablet=”inherit” column_padding_phone=”inherit” column_padding_position=”all” column_element_spacing=”default” background_color_opacity=”1″ background_hover_color_opacity=”1″ column_shadow=”none” column_border_radius=”none” column_link_target=”_self” gradient_direction=”left_to_right” overlay_strength=”0.3″ width=”1\/1″ tablet_width_inherit=”default” tablet_text_alignment=”default” phone_text_alignment=”default” bg_image_animation=”none” border_type=”simple” column_border_width=”none” column_border_style=”solid”][vc_column_text]\n

W Szymborzu (wie\u015b le\u017c\u0105ca pod Inowroc\u0142awiem, po 1934 roku jego dzielnica) od 1833 roku organizacj\u0105 <\/span>przywo\u0142\u00f3wek<\/i><\/span> zajmuje si\u0119 Stowarzyszenie Klubu Kawalerskiego. Jest to jego obowi\u0105zek, co potwierdzono w statucie, zalegalizowanym w 1945 roku, w kt\u00f3rym czytamy, \u017ce celem Stowarzyszenia jest \u201epodtrzymanie starokujawskich zwyczaj\u00f3w narodowych\u201d, do kt\u00f3rych nale\u017c\u0105 <\/span>przywo\u0142\u00f3wka<\/i><\/span> i dyngus. W okresie zabor\u00f3w <\/span>przywo\u0142\u00f3wki<\/i><\/span> by\u0142y okazj\u0105 do zamanifestowania polsko\u015bci: organizatorom towarzyszy\u0142 bia\u0142o-czerwony sztandar i polskie melodie grane przez kapel\u0119. Wa\u017cnym celem <\/span>przywo\u0142\u00f3wek<\/i><\/span> by\u0142o tak\u017ce napi\u0119tnowanie szymborskich dziewcz\u0105t, kt\u00f3re sympatyzowa\u0142y z mieszkaj\u0105cymi w pobliskich Miechowicach m\u0142odymi Niemcami. W Szymborzu <\/span>przywo\u0142\u00f3wki <\/i><\/span>mia\u0142y uroczysty charakter: od XIX wieku do zwo\u0142ywania kawaler\u00f3w zg\u0142aszaj\u0105cych panny s\u0142u\u017cy tr\u0105bka, na kt\u00f3rej grany jest ustalony sygna\u0142, a <\/span>przywo\u0142\u00f3wki<\/i><\/span> wpisywane s\u0105 do ksi\u0105g protoko\u0142\u00f3w, opatrzone piecz\u0119ci\u0105 oraz podpisami wszystkich cz\u0142onk\u00f3w Stowarzyszenia. Najstarsza z zachowanych pochodzi z 1946 roku. W ksi\u0119gach znale\u017a\u0107 te\u017c mo\u017cna pami\u0105tkowe fotografie z r\u00f3\u017cnych lat przedstawiaj\u0105ce kawaler\u00f3w z Klubu.<\/span><\/p>\n

Wed\u0142ug archiwalnych relacji mieszka\u0144c\u00f3w Szymborza, pami\u0119taj\u0105cych pocz\u0105tki XX wieku, w Niedziel\u0119 Wielkanocn\u0105 grupa kilkunastu kawaler\u00f3w i muzykanci z b\u0119bnem i harmoni\u0105 od godziny 16.00 obchodzili wie\u015b. Zatrzymywali si\u0119 przed domami wykupionych dziewcz\u0105t i strzelali na wiwat, co by\u0142o znakiem, \u017ce panna ma by\u0107 wieczorem wywo\u0142ana. <\/span><\/p>\n

Pocz\u0105tkowo <\/span>przywo\u0142\u00f3wki<\/i><\/span> wyg\u0142aszano ze starej gruszy nad stawem, ale po II wojnie \u015bwiatowej zast\u0105pi\u0142o j\u0105 budowane corocznie rusztowanie, zwane t<\/span>rybun\u0105, ambon\u0105<\/i><\/span> lub <\/span>szubienic\u0105.<\/i><\/span> Tradycyjnie rozpoczyna je i ko\u0144czy przemowa prezesa odczytywana z ksi\u0119gi protoko\u0142\u00f3w. Przemowa wst\u0119pna w 1946 roku brzmia\u0142a:<\/span><\/p>\n

Pomimo trud\u00f3w i znoj\u00f3w i cierpie\u0144 poniesionych przez potwora hitlerowskiego rozpoczynamy prace naszych przodk\u00f3w w 1946 roku. Zostawiamy t\u0119 ksi\u0119g\u0119 naszym nast\u0119pcom i apelujemy do was: nie dajcie upa\u015b\u0107 tej pi\u0119knej tradycji. Cze\u015b\u0107 naszym Przodkom.<\/i><\/span><\/p>\n

Po niej wyg\u0142aszano <\/span>przywo\u0142\u00f3wki<\/i><\/span>, z kt\u00f3rych ka\u017cda zapowiada\u0142a, ile wody wylane b\u0119dzie na dziewczyn\u0119 nast\u0119pnego dnia. W Lany Poniedzia\u0142ek realizowano te obietnice – dawniej solidnie oblewano panny, a od lat 60.- 70.<\/span> XX wieku polewano je z butelki czyst\u0105 wod\u0105, zwan\u0105 \u201ekomiteck\u0105\u201d.<\/span><\/p>\n[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row type=”in_container” full_screen_row_position=”middle” column_margin=”default” column_direction=”default” column_direction_tablet=”default” column_direction_phone=”default” scene_position=”center” top_padding=”100″ bottom_padding=”70″ text_color=”dark” text_align=”left” row_border_radius=”none” row_border_radius_applies=”bg” overlay_strength=”0.3″ gradient_direction=”left_to_right” shape_divider_position=”bottom” bg_image_animation=”none” shape_type=””][vc_column column_padding=”no-extra-padding” column_padding_tablet=”inherit” column_padding_phone=”inherit” column_padding_position=”all” column_element_spacing=”default” centered_text=”true” background_color_opacity=”1″ background_hover_color_opacity=”1″ column_shadow=”none” column_border_radius=”none” column_link_target=”_self” gradient_direction=”left_to_right” overlay_strength=”0.3″ width=”1\/3″ tablet_width_inherit=”default” tablet_text_alignment=”default” phone_text_alignment=”default” bg_image_animation=”none” border_type=”simple” column_border_width=”none” column_border_style=”solid”][image_with_animation image_url=”709″ animation=”Fade In” hover_animation=”none” alignment=”” border_radius=”none” box_shadow=”none” image_loading=”default” max_width=”100%” max_width_mobile=”default”][vc_column_text]\n

D\u017awi\u0119k tr\u0105bki zwo\u0142uj\u0105cy kawaler\u00f3w do sk\u0142adania okupu za panny<\/p>\n[\/vc_column_text][vc_column_text max_width=”200″]

\n
\n \n
\n \n
\n

<\/h3>\n
<\/span><\/div>\n